İçerisinde Hac yapılmayan aylara neden "hac ayları" denmiştir? Yazdır E-posta

Soru: Kur’an-ı Kerim’de “Hac (el-Eşhur/ayları) bilinen aylardır.” (Bakara: 197) denmesine rağmen niçin hac, sadece zilhicce ayında yapılmaktadır? İçerisinde hac yapılmayan aylara neden ‘hac ayları’ denmiştir?

Ayet-i Kerime'de ‘bilinen aylar” olarak zikredilen zilkade, zilhicce ve şevvalden maksat, hacc için bu aylarda ihrama girilecek ya da haccın bazı fiillerinin bu aylarda yapılacak olmasıdır. Nitekim şevval ve zilkade aylarında da haccın bazı fiilleri yapılabilmektedir. Örneğin mikat sınırları dışında yaşayan kişi (afaki), şevval ayında ihramlı olarak Mekke’ye geldiğinde kudûm tavafını, ardından da hacc da vacip olan sa’yin yerine geçmek üzere sa’y yapabilir. Fakat Arafat ve Müzdelife vakfesi, ziyaret tavafı, şeytan taşlama, kurban kesme gibi fiilleri zilhiccenin belirlenen günlerinde yapmalıdır.Nasıl secdenin rukudan önce yapılması doğru değilse, haccın rükünlerinin de zaman ve mevkiinin dışında yapılması doğru değildir. “el-Eşhur/aylar” kelimesinin umum bir lafız olması ise, haccın rükünlerinin zilhicce ayına tahsis edilmesine mani olmaz. Zira delil mevcut olduğunda umum lafız tahsis edilir. Nitekim “kalpleriniz/kulub kaydı.”[1] mealine gelen ayette çoğul olarak kullanılan “kalpler/kulub” kelimesi Hafsa ve Aişe radiyallahu (anhuma) ile alakalıdır.[2] Buna rağmen çoğuldur. Nasıl çoğul olan ‘kalpler’ kelimesinden mevcut delille ‘iki kalp’ kastediliyorsa “aylar” kelimesinden de Allah Resulü sallallahu aleyhi ve selemin uygulaması ile “zilhicce” anlaşılır. 

[1] Tahrim: 4. .   

[2] Bedruddin el-Ayni, el-Binaye, IV, 318-9